Eind oktober is het laatste rustige moment om nog massaal bloembollen de grond in te krijgen. Veel tuinbezitters denken dat je in het voorjaar pas aan de tuin begint, maar wie nu niets plant, kijkt in april gewoon tegen kale border aan. De bollen die je deze weken wegzet, zorgen voor de eerste kleur zodra de winter voorbij is, lang voordat de rest van de tuin wakker wordt.
Dit is het laatste moment om te planten
De ideale periode voor voorjaarsbloeiers loopt van half september tot eind november. Daarna wordt het risico op mislukking snel groter, want bollen die pas in de vorst de grond in gaan, wortelen niet meer goed voor de winter. Krokussen en andere vroege bloeiers plant je het liefst zo snel mogelijk, zodat ze voldoende tijd hebben om wortels te vormen. Tulpen zijn de uitzondering: die plant je juist iets later, in november, omdat ze bij warmere grond sneller gaan rotten of schimmelen. Check dus eerst welke bollen je in huis hebt voordat je de schep pakt.
Welke bollen geven in april de meeste kleur
Narcissen, krokussen, sneeuwklokjes en hyacinten vormen samen een vroege lentemix die al bloeit terwijl de rest van de tuin nog grotendeels bruin is. Tulpen volgen iets later en geven dan de echte kleurexplosie. Wil je een tuin die er in april al verzorgd uitziet zonder dat je zelf iets hebt moeten doen, combineer deze bollen dan met vaste planten die later in het seizoen overnemen. Daarover schreven we al een artikel over inheemse planten voor in april, en die twee aanplantmomenten sluiten mooi op elkaar aan.
Zo voorkom je dat je bollen wegrotten
De meeste mislukte bollen gaan niet dood door de kou, maar door natte grond. Vocht in combinatie met vorst is de grootste oorzaak van rot. Plant daarom niet op een dag dat het flink geregend heeft en de grond kleverig aanvoelt. Een vuistregel voor de plantdiepte is ongeveer twee tot drie keer de hoogte van de bol zelf, dus kleine krokussen mogen op zo'n 5 centimeter, terwijl grotere tulpenbollen dieper horen. Heb je zware kleigrond, mix er dan wat zand of compost doorheen op de plek waar je plant. Dat voorkomt dat water blijft staan rond de bol.
De beste plek in je tuin
Bollen doen het het beste op een plek die in het voorjaar zon krijgt, ook als die in de zomer juist schaduw heeft. Onder bomen en struiken die pas in mei blad krijgen, is daarom een slimme plek: de bollen bloeien en verdwijnen alweer voordat het blad het zonlicht wegneemt. Plant ze in groepjes van minimaal tien tot vijftien stuks in plaats van los verspreid, dat geeft veel meer effect dan losse bollen hier en daar. Wie liever een wat rommeliger, romantisch effect wil, kan de bollen ook tussen bestaande border-beplanting verstoppen, zoals we eerder beschreven in ons artikel over de cottagetuin.
Waarom bollen meer doen dan alleen kleur geven
Vroege bloeiers zoals sneeuwklokjes en krokussen zijn voor bijen en hommels een van de eerste voedselbronnen van het jaar, op een moment dat er nog nauwelijks iets anders bloeit. Kies bij voorkeur voor biologisch geteelde bollen, die zijn gegarandeerd vrij van bestrijdingsmiddelen die schadelijk zijn voor insecten. Het verschil in prijs is klein, maar het effect voor de insecten in je tuin is groot. Een bloembol is in feite een opslagorgaan vol voedingsstoffen, wat verklaart waarom deze planten zo snel en krachtig uit de grond kunnen komen zodra de temperatuur stijgt.
Wat je in het voorjaar nog moet doen
Zodra de bloemen uitgebloeid zijn, wil je de verleiding weerstaan om alles direct af te knippen. Laat het blad gewoon staan tot het vanzelf geel wordt en omvalt. De bol haalt in die weken nog voedingsstoffen uit de bladeren, die hij nodig heeft om het jaar erop opnieuw te bloeien. Knip je te vroeg, dan bloeit de bol het volgende seizoen een stuk zwakker of soms zelfs helemaal niet. Alleen de verwelkte bloem zelf mag je wel wegknippen, dat voorkomt dat de plant energie steekt in zaadvorming in plaats van in de bol. Veel tuinbezitters combineren bollen daarom met laag blijvende vaste planten die net op tijd uitlopen om het aftakelende bollenblad aan het zicht te onttrekken, zonder dat je de bollen hoeft te verplaatsen.
Dit kun je dit weekend nog doen
Heb je nog een zak bollen liggen die je "ooit nog wel eens" wilde planten, doe het dan dit weekend. Kies een droge dag, zoek de plekken op die in april nog volop zon krijgen, en plant in groepjes in plaats van losse bollen. Twijfel je over een paar bollen die al wat zacht aanvoelen, gooi die weg, want die gaan sowieso niet meer bloeien. De moeite die je nu in een half uurtje graafwerk steekt, betaalt zich in april uit in een tuin die er al kleurrijk uitziet terwijl de buren nog op hun eerste grasmaaibeurt wachten.