De Nederlandse tuin zit vol tegels. Dat weet iedereen, en de meeste tuineigenaren weten stiekem ook dat het eigenlijk niet ideaal is. Tegels houden water tegen, jagen hitte op en geven bijen en vogels niets te zoeken. Maar tegels verwijderen kost moeite, en dan weet je ook nog niet wat je ervoor in de plek zet. Tenzij je gemeente een deel van het werk voor je betaalt.
Want dat is precies wat er op dit moment in steeds meer Nederlandse gemeenten speelt: subsidies voor het ontegelen van je tuin, soms tot wel €500 per huishouden. Wie er dit seizoen bij is, kan een flink deel van de kosten terugverdienen.
Waarom de tegel-tuin zijn langste tijd heeft gehad
Nederlanders hebben hun tuin decennialang betegeld. Makkelijk onderhoud, netjes, geen onkruid. Maar in een zomer als die van 2025, met temperaturen die in sommige steden boven de 40 graden uitkwamen, voelt een volledig betegelde tuin als een oven. Tegels absorberen overdag warmte en geven die 's nachts terug. Een tuin vol groen doet het omgekeerde: planten verdampen water, koelen de lucht af en zorgen voor een temperatuur die tot 8 graden lager kan liggen dan een betegelde tuin.
Daar komt bij dat hevige regenbuien bij een betegelde tuin meteen het riool inlopen. Het riool kan dit in steeds minder gevallen bijhouden, wat leidt tot overstromingen. Grond en beplanting vangen dat water op en laten het langzaam in de bodem zakken. Gemeenten zien dit probleem, en precies daarom betalen ze mee aan het vergroenen van particuliere tuinen.
Hoeveel subsidie je kunt verwachten
Het meestvoorkomende bedrag is €4 per vierkante meter tegels die je verwijdert, met een maximum van doorgaans €500. Voor een gemiddelde achtertuin van 40 tot 60 vierkante meter kun je dus al snel honderden euro's terugkrijgen. Sommige gemeenten rekenen met andere bedragen of hanteren een percentage van de totale kosten, maar €4 per m2 is de standaard die je overal tegenkomt.
Naast het ontegelen zelf zijn bij veel gemeenten ook gerelateerde maatregelen subsidiabel:
- Een regenton of regenzuil: rond de €20
- Een groen dak of sedumdak: €15 per m2, soms tot €2.000
- Een boom planten: €35 per boom
- Gevelbegroeiing: klimplanten of een groene wand
Combineer je meerdere maatregelen, dan kan het totaalbedrag flink oplopen. Wie tegels verwijdert, een regenton plaatst en een boom plant, zit al snel op €150 tot €200 extra subsidie bovenop de ontegelbijdrage.
Welke gemeenten doen mee?
De lijst groeit elk jaar. Op dit moment zijn er al subsidies in onder andere Zwolle, Eindhoven, Arnhem, Leeuwarden, Hoeksche Waard en tientallen kleinere gemeenten als Raalte, Loon op Zand en Someren. Maar ook in Drenthe, Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland en Overijssel zijn provinciale en gemeentelijke regelingen actief.
Het simpelste is om de Groenesubsidiewijzer van Milieu Centraal te gebruiken, waar je je gemeentenaam invult en direct ziet welke regelingen beschikbaar zijn. Let wel: de meeste subsidiepotten zijn eindig en raken in de loop van het jaar op. Begin dus niet in september, want dan is de kans groot dat het geld al op is.
Wat plant je als de tegels weg zijn?
Dit is waar veel mensen blijven steken. De tegels zijn weg, maar wat nu? Een paar richtlijnen die goed werken in de Nederlandse tuin:
Bodembedekkers zijn de meest onderhoudsarme keuze: tijm, veronica, ajuga of ooievaarsbek groeien dicht op elkaar en geven onkruid nauwelijks kans. Ze bloeien ook nog eens, goed voor bijen en vlinders. Siergrassen als Miscanthus of Stipa doen het goed in drogere hoeken en geven het hele jaar door structuur, ook in de winter. En vaste planten zoals achillea, helenium en rudbeckia zijn laagdrempelig, komen elk jaar terug en trekken insecten.
Wil je ook eetbaar groen? Een paar vierkante meter voor kruiden of groenten is prima te combineren met sierplanten. Lees meer over hoe je daar slim mee omgaat in ons artikel over je eerste moestuin aanleggen.
Houd ook rekening met de ondergrond. Leg na het verwijderen van tegels eerst een laag compost of tuingrond, want tegels laten de bodem eronder uitgeput achter. Geef de bodem even de kans te herstellen voordat je planten erin zet.
De praktische stappen op een rij
Wil je dit seizoen beginnen? Zo pak je het aan:
- Check je gemeente of de Groenesubsidiewijzer van Milieu Centraal op beschikbare regelingen
- Vraag de subsidie aan vóór je begint, want de meeste regelingen vereisen een aanvraag vooraf
- Verwijder de tegels, bewaar of verwerk ze via het milieustation
- Verbeter de bodem met compost
- Maak foto's van het resultaat, want die heb je nodig voor de uitbetaling
- Dien je declaratie in met de foto's
De meeste aanvragen verlopen tegenwoordig digitaal en zijn binnen een paar weken verwerkt. De uitbetaling volgt doorgaans na ontvangst van de foto's van het eindresultaat.
Dit is het moment om te beginnen
Juni is ideaal: de grond is warm, nieuw geplante vaste planten hebben nog de hele zomer om te wortelen, en de subsidieaanvragen voor dit jaar zijn nog lang niet uitgeput. Wie wacht tot augustus of september, loopt het risico dat de pot leeg is of de planten geen kans meer krijgen om te beklijven voor de winter.
Een groene tuin is ook gewoon prettiger in de zomer. Koeler, kleurrijker, en vol leven. Als voorbereiding op het seizoen heb je waarschijnlijk al meer gedaan dan je denkt. Bekijk ook ons overzicht van alles wat je huis klaar maakt voor de zomer, want een groene tuin past mooi in dat grotere plaatje.
De tegels kunnen echt weg. En deze keer betaalt de gemeente een handje mee.