Het neerslagtekort in Nederland is dit voorjaar al bijna twee keer zo groot als gemiddeld. Volgens het KNMI staat de teller begin juni op zo'n 89 millimeter te weinig neerslag - terwijl dat normaal tussen de 20 en 40 millimeter schommelt. Je merkt het aan je gazon dat steeds geler kleurt, en aan je borders waar plantjes die vorig jaar moeiteloos stonden nu slap bij hangen. Toch hoef je de rest van de zomer niet met een gieter in de hand te bivakkeren. Met een paar slimme aanpassingen houd je je tuin groen en levend met een stuk minder water.
Geef minder vaak, maar flink door
De meestgemaakte fout bij droogte is kort en frequent gieten. Dat trekt plantenrootels naar de oppervlakte - precies waar de grond het snelst droogvalt. Veel effectiever is twee of drie keer per week grondig water geven: een flinke hoeveelheid op één plek, zodat vocht diep in de bodem doordringt. Bij borders geldt zo'n 20 tot 25 liter per vierkante meter per week als vuistregel. Vers aangeplante bomen en struiken - jonger dan twee jaar - hebben nog ondiepe wortels en mogen iets meer krijgen.
Giet bovendien altijd 's avonds laat of vroeg in de ochtend. Overdag verdampt een aanzienlijk deel van het water nog voor het de bodem bereikt, zeker als de zon flink schijnt.
Mulch aanbrengen: de snelste winst
Als je dit seizoen maar één ding doet, laat het dan mulchen zijn. Een laag houtsnippers, boomschors of stro van 5 tot 8 centimeter rondom je planten vertraagt de verdamping flink. De bodem blijft langer vochtig, de grondtemperatuur blijft stabieler en onkruid krijgt minder kans - dat is meteen meegenomen.
Een compostlaag werkt net zo goed en voegt ook nog eens voedingsstoffen toe aan de bodem. Je hoeft mulch niet elk jaar opnieuw aan te brengen: een centimeter of drie aanvullen in het najaar is genoeg om door te gaan.
Planten die droogte moeiteloos doorstaan
Niet elke plant heeft het even zwaar. Lavendel, sedum, agapanthus, salvia en vlinderboom zijn soorten die droge periodes goed verdragen. Hun wortels groeien diep en ze zijn van nature gewend aan warme, droge omstandigheden. Wil je volgend seizoen met een gerust hart op vakantie zonder gietrituelen, dan is nu het ideale moment om hier al mee te beginnen.
Inheemse planten zijn trouwens ook een slimme keuze bij droogte - ze zijn niet alleen beter bestand tegen langere droge periodes, maar ook goed voor insecten en vlinders in je tuin.
Hortensia's, varens en hosta's zijn precies het tegenovergestelde: die vragen continu vochtige bodem. Als het lang droog blijft, moeten ze echt extra aandacht krijgen. Overweeg ze te verplaatsen naar een schaduwrijker hoekje van de tuin.
Een regenton is binnen één zomer terugverdiend
Een regenton van 200 liter kost tussen de 30 en 80 euro. Op een gemiddeld dakoppervlak van 50 vierkante meter levert 10 millimeter neerslag al 500 liter op - alles wat je opvangt is gratis water voor je tuin. In een normaal Nederlandse zomer dek je daarmee 30 tot 60 procent van je waterbehoeften. Dit jaar, met een tekort dat wekelijks verder oploopt, is elke liter meegenomen.
Heb je een grotere tuin? Dan zijn er ondergrondse opslagtanks van 1.000 liter beschikbaar. Sommige gemeenten geven er subsidie op - check dat bij jouw gemeente, net zoals bij de gemeentelijke subsidie voor tuinvergroening die bij steeds meer steden beschikbaar is.
Laat je gazon met rust
Vergeeld gras ziet er slecht uit, maar het leeft nog. Bij droogte gaat gras in een soort slaapstand en het herstelt vanzelf zodra het weer regent. Het hoeft niet besproeid te worden om te overleven. Wat het wel nodig heeft: niet te kort maaien. Laat gras minstens 7 tot 8 centimeter hoog staan. Langere halmen houden de grond eronder koeler en voorkomen dat de bodem te snel uitdroogt.
Weersta ook de neiging om elke week te maaien. Hoe korter je knipt, hoe harder de zon de kale aarde raakt en hoe sneller vocht verdampt.
Dit doe je dit weekend nog
Het neerslagtekort groeit elke dag dat het droog blijft. Drie ingrepen die je meteen kunt doen:
- Breng een laag mulch aan in je borders en rondom struiken
- Zet een regenton neer als je die nog niet hebt - of check de subsidie bij je gemeente
- Stop met dagelijks gieten en stap over op twee keer per week, maar dan grondig
Heb je ook een moestuin? Lees dan ons artikel over het aanleggen van een eerste moestuin, met tips over bodembeheer en wateren die ook nu goed van pas komen.
Wie dit weekend een paar uur in de tuin steekt, staat er over een maand heel anders voor dan de buren die elke avond met de slang staan te sproeien. Het vraagt minder tijd dan je denkt - alleen een andere aanpak.